Gepubliceerd op 01/09/2026
In de kmo-wereld is het eerder regel dan uitzondering: een bestuurder heeft naast de werkvennootschap ook een managementvennootschap, een patrimoniumvennootschap of een tweede zaak. Vroeg of laat doen die vennootschappen onderling zaken: een huurcontract, een dienstverlening, een doorfacturatie. Dat is volkomen legitiem. Maar het wordt gevaarlijk wanneer men vergeet dat de wet daar een procedure voor voorschrijft. Niet om de transactie te verbieden, wel om ze transparant en verdedigbaar te maken.
De belangenconflictregeling in een notendop
Artikel 5:76 WVV verplicht een bestuurder van een BV die bij een beslissing of verrichting van het bestuursorgaan een rechtstreeks of onrechtstreeks belang van vermogensrechtelijke aard heeft dat strijdig is met het belang van de vennootschap, om dat te melden aan de andere bestuurders vóór de beslissing wordt genomen. De geconflicteerde bestuurder mag niet deelnemen aan de beraadslaging en de stemming. De notulen moeten de verklaring en de toelichting over de aard van het tegenstrijdig belang nauwkeurig vermelden, en het bestuursorgaan moet motiveren waarom de beslissing in het belang van de vennootschap is, met een beschrijving van de vermogensrechtelijke gevolgen ONLINE: JURA, P. Baert, “Art. 5:76 WVV” en “Art. 5:77 WVV” in Vennootschappen en verenigingen. Artikelsgewijze commentaar, 2025; H. De Wilde, Belangenconflicten. Procedure BV-CV-NV, modellencommentaar, 2025.
Zijn er meerdere geconflicteerde bestuurders of is er maar één bestuurder, dan verschuift de beslissing naar de algemene vergadering. Is de enige bestuurder ook de enige aandeelhouder, dan mag hij de beslissing zelf nemen, maar met een bijzondere verantwoording (art. 5:76, § 4 WVV) ONLINE: JURA, R. Diliberto, L. Wetsels, N. Hallemeesch en S. De Blauwe, “Bestuur” in De BV in de praktijk, 2026, WVV-I.3.5; T. Vos, “Belangenconflicten in het Belgisch vennootschapsrecht”, TPR 2020, afl. 1-2, 217-311.
Wat er gebeurt als je de procedure negeert
De rechtspraak is streng voor bestuurders die de regeling aan hun laars lappen. Een enige zaakvoerder die bij een verkoop een tegenstrijdig belang had, de vennoten niet inlichtte en zelf een hem gunstig gezinde lasthebber ad hoc aanstelde, handelde volgens het hof van beroep te Antwerpen met afwending van bevoegdheid ONLINE: JURA, samenvatting Antwerpen 5 maart 1996, TRV 1996, 504, noot Ph. Ernst. Het hof van beroep te Brussel bevestigde dat bestuurders persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor het nadeel dat de vennootschap lijdt door beslissingen die hun een onrechtmatig financieel voordeel bezorgden, en dat de vennootschap zulke beslissingen kan laten nietig verklaren wanneer de tegenpartij van de schending op de hoogte was of moest zijn ONLINE: JURA, samenvatting Brussel 28 februari 2002.
Daarbovenop komt de algemene loyauteitsplicht van de bestuurder. Wie als bestuurder zijn eigen belang laat voorgaan op dat van de vennootschap, bijvoorbeeld door activiteiten of cliënteel door te sluizen naar een eigen concurrerende vennootschap, schendt die plicht; rechtspraak aanvaardde dat als grond voor uitsluiting uit de vennootschap en zelfs als reden voor een prijscorrectie bij de waardering van de aandelen ONLINE: JURA, samenvatting Voorz. Ondrb. Luik (afd. Namen) 29 mei 2020, nr. A/19/0078; samenvatting Gent 8 januari 2024, nr. 2022/AR/2079, NjW 2024, afl. 513, 1031.
De verborgen kost: je dossier in een later conflict
Er is nog een tweede reden om de procedure ernstig te nemen, en die wordt zelden benoemd. In een later aandeelhoudersconflict worden onderlinge facturaties steevast opgediept als munitie: elke betaling aan een verbonden vennootschap wordt dan voorgesteld als zelfbediening. Wie op dat moment kan terugvallen op nette notulen, een gemotiveerde beslissing en marktconforme voorwaarden, ontmijnt dat verwijt in één beweging. Wie niets kan voorleggen, verliest kostbare geloofwaardigheid, ook als de transactie inhoudelijk correct was eigen redenering, gebaseerd op de geciteerde rechtspraak.
Praktische aanbevelingen
Behandel elke transactie tussen verbonden vennootschappen alsof een buitenstaander ze later zal beoordelen. Meld het belangenconflict formeel, notuleer de motivering, documenteer dat de voorwaarden marktconform zijn, bijvoorbeeld met een externe offerte als vergelijkingspunt, en bewaar dat alles bij de boekhouding. In familiale kmo’s voelt dat formalisme soms overdreven aan; het is er net de goedkoopste verzekering die bestaat.
TALO Advocaten adviseert bestuurders over belangenconflicten en zet de procedure en documentatie correct op. Contacteer ons vóór de transactie, niet erna.
Voetnoten
- Baert, “Art. 5:76 WVV” en “Art. 5:77 WVV” in Vennootschappen en verenigingen. Artikelsgewijze commentaar met overzicht van rechtspraak en rechtsleer, Mechelen, Wolters Kluwer, 2025.
- Diliberto, L. Wetsels, N. Hallemeesch en S. De Blauwe, “Bestuur” in De BV in de praktijk, Mechelen, Wolters Kluwer, 2026, WVV-I.3.5.
- Vos, “Belangenconflicten in het Belgisch vennootschapsrecht: een kritische analyse van het WVV”, TPR 2020, afl. 1-2, 217-311.
- Antwerpen 5 maart 1996, TRV 1996, 504, noot Ph. Ernst.
- Brussel 28 februari 2002 (9e k.).
- Ondrb. Luik (afd. Namen) 29 mei 2020, nr. A/19/0078.
- Gent 8 januari 2024, nr. 2022/AR/2079, NjW 2024, afl. 513, 1031.
Achtergrond: J. Alleman, “Belangenconflicten in vennootschappen: ruimte voor interpretatie”, T.Not. 2010, afl. 6, 296-312; M. Kruithof, “Wanneer vormen tegenstrijdige belangen een belangenconflict?” in Van Alle Markten. Liber Amicorum Eddy Wymeersch, 2008, 575.
